Bertrand Russell

Bertrand Russell - De Engelse Voltaire
Lord Bertrand Russell werd op 18 mei 1872 geboren in Monmouthshire (Wales) in een invloedrijk gezin in de Britse aristocratie. Hij genoot een opleiding aan de Universiteit van Cambridge en werd later ook wel "de Engelse Voltaire" genoemd vanwege zijn gerenommeerde werk als filosoof en wiskundige.

Bertrand Russell - Een man met een meedogenloze rede
Bertrand Russell stierf in 1970, na 98 jaren die gevuld waren met onderzoek en studies. Hij stond bekend om zijn havikachtige, aristocratische profiel en zijn vlijmscherpe intellect. Niemand, zo leek het, leidde een rationeler leven dan Russell. Geen ander mens, zo leek het, werd op zo'n kalme manier gevormd door te volgen wat door het intellect werd opgelegd.”1

    "Ik hou van wiskunde omdat het niet menselijk is en omdat het niet specifiek te maken heeft met deze planeet of met het volledige toevallige heelal, omdat wiskunde, net als Spinoza's God, niet als wederdienst van ons zal houden." (Bertrand Russell, 1872-1970)
Bertrand Russells analytische vermogens waren zó formidabel dat een vriend hem "de dag van het oordeel" noemde. Russell schreef aan een andere vriend het volgende:
    "Ik vind mijzelf zo onbehouwen en meedogenloos en enigszins verwijderd van de hele esthetische kant van het leven: een soort logische machine met een bevelschrift om elk idee te vernietigen dat niet robuust is."2

Bertrand Russell - Een bijzonder eenzaam mens
Was dat het volledige levensverhaal van Bertrand Russell? Nee, integendeel. Na de dood van zijn ouders werd Russell, op driejarige leeftijd, een weeskind. Vanwege zijn keuze voor het atheïsme werd Russell in filosofische zin een weeskind toen hij zestien jaar oud was. Maar hij was geen logische machine. Hij had een extreem groot verlangen naar liefde en een eigen gezin. Zijn hele leven lang werd hij verscheurd; tussen zijn ouders en zijn grootouders, tussen zijn atheïsme en zijn mysticisme, tussen zijn vier vrouwen en zijn vele minnaressen, tussen zijn geleerde studies en zijn openbare activisme, maar vooral tussen zijn scherpzinnige analytische verstand en zijn wilde, hartstochtelijke hart.

Een van zijn minnaressen schreef: "Hij leek verstandelijk en lichamelijk afstandelijk, maar de volledige razernij van de hel woedde in zijn ogen. Of, zoals Bertrand Russell zelf schreef aan Lady Ottoline Morrell, een andere minnares en zijn grootste liefde: "De bron van dit alles is eenzaamheid. Ik heb een soort lichamelijke eenzaamheid, die bijna iedereen in zekere mate kan verzachten, maar die alleen volledig zou kunnen worden verholpen door een vrouw en kinderen. Daarnaast heb ik een grote interne en vreselijke geestelijke eenzaamheid... ik heb gedroomd van een combinatie van geestelijk en lichamelijk gezelschap, en als ik zo fortuinlijk had mogen zijn om dat te vinden, dan zou ik iets beters zijn geworden dan wat ik ooit zal zijn."3

Bertrand Russell - Ons diepste menselijke verlangen
Gezelschap, liefde, een gezin en de zoektocht naar betekenis en bevrediging in het leven... Bertrand Russell lijkt voor ons allen te spreken. Lord Russell, de vermaarde en openhartige atheïstische filosoof, weerspiegelt volgens Os Guinness onze diepste menselijke hunkering; de wetenschap dat deze reis, die wij het leven noemen, zinvol is en dat wij ergens bij horen.”4

Leer meer!

Een groot gedeelte van dit artikel is een vertaling van Long Journey Home door Os Guinness (Waterbrook Press, 2001). Alle rechten van de auteur en de uitgever voorbehouden in het origineel. Wij kunnen Os Guiness en zijn materiaal over vergelijkbare filosofische, theologische en maatschappelijke onderwerpen van harte aanbevelen.
  1. Os Guinness, Long Journey Home: A Guide to Your Search for the Meaning of Life (Waterbrook Press, 2001), p. 3.
  2. Long Journey Home, p. 4.
  3. Idem
  4. Idem